Bydło mięsne - Portal rolniczy - Pasze - Choroby u krów

Bydło mięsne - Portal rolniczy - Pasze - Choroby u krów

Dzisiaj jest: 22 Styczeń 2019
"Prawie wszystko co zrobiłem, podpatrzyłem u innych". Sam Walton
Bydło mięsne - Portal rolniczy - Pasze - Choroby u krów
Najnowsze wydarzenia i ciekawostki:
Pliki cookies
2800 martwych świń został...
Podrabiane mięso nie tylk...
Końskie mięso w kotletach...
Hipoalergiczne mleko pros...
Więcej niebieskiego język...
Pryszczyca w Rosji
Chiny szukają ziemi
Pryszczyca w Korei Połudn...
Wszystkiego dobrego w Now...

Zobacz wiecej
  Strona Główna
  Misja
  Artykuły
  Rasy bydła
  Forum zootechniczne
  Gatunki traw
  Dobry pomysł
  Pliki do pobrania
  Ogłoszenia
  Katalog firm
  Gdzie się uczyć
  Organizacje i związki
  Galeria
  Słownik rolniczy A-P
  Szukasz literatury ?
  Słownictwo zootechniczne
  Użyteczne strony
  Reklamuj nasz portal
  Kontakt

Dodaj
  Dodaj firmę
  Dodaj ogłoszenie

Ostatnio dodane gatunki traw:
Perz właściwy
Mietlica rozłogowa
Mietlica biaława = olb...
Trzęślica modra
Wiechlina błotna = Wie...
Kłosówka wełnista
Zobacz więcej

Ostatnio dodane rasy bydła:
Bydło mięsne/mleczne -...
Bydło mięsne - Piemontese
Bydło mięsne - Welsh B...
Bydło mięsne/mleczne -...
Bydło mięsne - Hereford
Bydło mięsne - Limousine
Zobacz więcej
Główna Ogłoszenia Katalog firm Kontakt

GMO - szanse i zagrożenia

GMO - szanse i zagrożenia


Autorzy: mgr. inż. Anna Weber, prof. dr. hab. Hubert Waligóra - Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu



Od pewnego czasu rozgorzała kolejna dyskusja na temat organizmów genetycznie zmodyfikowanych, z języka angielskiego w skrócie GMO. Temat roślin genetycznie zmodyfikowanych będzie obecny medialnie przez długi okres czasu. Zwolenników i uprawy takich roślin nic od tego nie powstrzyma, natomiast przeciwnicy pozostaną na swoich pozycjach. Poniżej, w załączonym tekście, podjęto się przedstawienia w sposób maksymalnie objektywny aktualnego stanu informacji na temat roślin genetycznie zmodyfikowanych. Należy również dodać, że wiele pasz dla np. bydła opartych jest na takich roślinach.

Według Art. 3 Ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. GMO to: "organizm, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych". Do tych organizmów nie zalicza się nowych szczepów drobnoustrojów, odmian roślin oraz ras zwierząt uzyskiwanych sposobami genetyki klasycznej, tj. przez mutacje, krzyżówki lub selekcje. Do najczęściej modyfikowanych gatunków roślin uprawnych należą: soja, kukurydza, bawełna, rzepak i burak cukrowy. 

Obecnie rośliny genetycznie modyfikowane uprawia się na świecie na powierzchni 134 mln ha. Najwięcej gruntów ornych, tj. 64 mln ha, pod uprawę tej grupy roślin przeznaczają Stany Zjednoczone. Wielkoobszarową, komercyją uprawą roślin transgenicznych zajmują się również Argentyna, Brazylia, Kanada i Indie, gdzie powierzchnia upraw tych roslin przewyższa 5 mln ha i nieustannie wzrasta. W krajach Unii Europejskiej pod rośliny genetycznie modyfikowane przeznacza się o wiele mniejszą część areału. W Polsce plantacje roślin z genetyczną modyfikacją są rzadkością. Przyczynami takiej sytuacji mogą być konserwatywne przekonania społeczeństwa oraz sceptyczne stanowisko Rządu Polskiego. W ostatnim czasie uchwalił on ustawę zezwalającą na stosowanie i uprawę GMO, ale pod bardzo restrykcyjnymi warunkami. Rolnik, przed założeniem plantacji roślin transgenicznych zobowiązany jest powiadomić Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, a także musi uzyskać zgodę najbliższych sąsiadów. Dodatkowo plantacje konwencjonalne należy oddzielić od upraw zmodyfikowanych strefami buforowymi. Ustawa ma również regulować zasady przechowywania, transportu oraz przetwarzania plonów pochodzących z upraw GMO. 

Tabela.1 Główni producenci roślin genetycznie modyfikowanych (2009 r.)

L. p.KrajPowierzchnia (mln ha)Rośliny GMO
1USA64,0Soja, kukurydza, bawełna, rzepak, dynia, papaja, lucerna, burak cukrowy
2Brazylia21,4Soja, kukurydza, bawełna
3Argentyna21,3Soja, kukurydza, bawełna
4Indie8,4Bawełna
5Kanada8,2Rzepak, kukurydza, soja, burak cukrowy
6Chiny3,7Bawełna, pomidory, topola, papaja, słodka papryka
7Paragwaj2,2Soja
8RPA2,1Kukurydza, soja, bawełna
9Urugwaj0,8Soja, kukurydza
10Boliwia0,8Soja
11Filipiny0,5Kukurydza
12Australia0,2Bawełna, rzepak
13Burkina Faso0,1Bawełna
14Hiszpania0,1Kukurydza
15Meksyk0,1Bawełna, soja
16Chile<0,1Kukurydza, soja, rzepak
17Kolumbia<0,1Bawełna
18Honduras<0,1Kukurydza
19Czechy<0,1Kukurydza
20Portugalia<0,1Kukurydza
21Rumunia<0,1Kukurydza
22Polska<0,1Kukurydza
23Kostaryka<0,1Bawełan, soja
24Egipt<0,1Kukurydza
25Słowacja<0,1Kukurydza
Razem134,0

Źródłó: J. Clive 2009 (opracowanie R. Warzecha)

Pierwszą roślinę genetycznie modyfikowaną, którą wprowadzona do handlu w 1994 roku, był pomidor Flavr Savr. Modyfikacja genetyczna polegała na zmniejszeniu aktywności genu, który odpowiadał za proces dojrzewania i mięknięcia owoców, dzięki czemu pomidor lepiej się przechowywał i nie ulegał szybkiemu gniciu. Do dnia dzisiejszego zmodyfikowano genetycznie większość roślin mających szczególne znaczenie w życiu człowieka. Jednym z typów modyfikacji roślin uprawnych jest ich odporność na szkodniki. Takim przykładem może być kukurydza MON 810 z genem Bt, pochodzącym od bakterii glebowej Bacillus thuringensis. Gen ten koduje białko o nazwie Cry 1A(b), które jest szkodliwe dla owadów z rodzaju Lepidoptera, a w szczególności dla gąsiennic omacnicy prosowianki. Modyfikacja genetyczna u odmiany kukurydzy MON 863, z innym rodzajem genu Bt, powoduje odporność na zachodnią stonkę kukurydzianą.

Kolejnym typem modyfikacji genetycznej jest uodpornienie roślin uprawnych na herbicydy. W ten sposób zmienione rośliny posiadają nowe lub też dodatkowe geny, które zaangazowane są w budowie enzymów rozkładających herbicyd. Modyfikacjom tego typu poddano już wiele roślin, między innymi soję, kukurydzę, rzepak, tytoń, pomidory. Najczęściej spotyka się odporność na powszechnie używaną substancję aktywną glifosat, zawartą między innymi w herbicydzie Roundup. Odporność tą otrzymuje się przez wprowadzenie do rośliny genu EPSPS, kodującego enzym rozkładający substancję aktywną. W ten sposób roslina jest w stanie zneutralizować szkodliwe działanie herbicydu.
    
Innym, często występującym, typem zmian genetycznych jest odporność roślin na choroby powodowane przez grzyby, wirusy i bakterie. Cechę tą otrzymuje się przez introdukcję kopii genu kodującego enzymy hitynazę i glukanazę, które uszkadzają ścianę komórkową patogenów. Innym genem, który warunkuje odporność roślin, jest gen kodujący osmotynę, białko wiążące się z błoną komórkową patogena powodując jej zniszczenie. Odporność na wirusy uzyskuję się poprzez wprowadzenie do rośliny genów białek kapsydu wirusa, a także jego enzymów replikazy i proteazy. Przykładem takich transgenicznych roslin może być tytoń odporny na wirusa mozaiki tytoniowej lub ziemniak na zarazę ziemniaczaną. Aktualnie szczególne zainteresowanie naukowców przyciąga uzyskanie odporności roślin na niekorzystne warunki środowiska. Modyfikowane genetycznie sorgo plonuje dobrze nawet w bardzo niesprzyjających warunkach, takich jak susza, zasolenie gleb oraz wysokie temperatury.
    
Kolejnym typem modyfikacji genetycznej, nad którym prowadzone są obecnie liczne badania, jest poprawa cech jakościowych roślin. Jednym ze sposobów jej uzyskania jest opóźnienie dojrzewania warzyw i owoców, co wydłuża ich okres świerzości. W rzepaku próbuje się zwiększyć zawartość kwasu oleinowego, natomiast w przypadku ryżu zintensyfikowano produkcję beta-karotenu, prekursora witaminy A. Za przykład posłużyć może również transgeniczny ziemniak, u którego wprowadzono gen odpowiedzialny za produkcję czystej skrobi amylopektynowej. Polskim sukcesem w inżynierii genetycznej jest zmodyfikowana sałata, która wytwarza szczepionkę przeciw zapaleniu wątroby typu B. Opracował ją zespół naukowców z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu pod kierunkiem prof. Legockiego. Współcześnie coraz większą uwagę naukowców przyciąga możliwość rozszerzenia granic determinowanej genetycznie plonotwórczości roślin uprawnych. Sukcesy w tym kierunku będą jednak wymagały ogromnych nakładów pracy badawczej oraz dalszego postepu nauki. 
    
Do głownych celów genetycznej modyfikacji roślin należy dążenie do zwiększenia plonów oraz lepszych wyników ekonomicznej produkcji rolniczej. Cel ten często jest osiągany przez ograniczanie strat powodowanych zarówno przez szkodniki, patogeny czy chwasty, jak róznież przez redukcję ilości stosowanych środków ochrony roslin. Zyski na świecie z tytułu upraw roślin genetycznie modyfikowanych w 2005 roku wyniosły netto 5,5 miliarda USD. W latach 2005 - 2006 suma korzyści wyniosła 27 miliardów USD, w tym większość zyskały kraje rozwijające się. Według prof. Michalskiego straty w plonie, powodowane przez szkodniki oraz patogeny, mogą sięgać nawet 30%. Włączenie do uprawy roślin o genetycznie zmienionej odporności może je znacznie ograniczyć. Najnowsze badania wykazują, że odmiany kukurydzy MON 810 plonują nawet do 2 ton więcej w strefach porażenia przez omacnicę prosowiankę. Znaczące zyski osiągane są także z upraw roslin odpornych na glifosat, które umozliwjają lepszą kontrolę nad zachwaszczeniem i uprawę bezorkową. Oszczędności można również znaleźć w przemysle przetwórczym ziemniaka Amflora. Odmiana ta wytwarza czystą skrobię amylopektynową, co wyklucza bardzo drogą i często nieopłacalną technologię wyodrębniania tych związków.
    
Z uprawy GMO wynikać może wiele korzyści dla środowiska i zdrowia człowieka. Według raportu duńskiego Ministra ds. Żywności, Rolnictwa i Rybołówstwa uprawy roslin transgenicznych mogą powodować ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, a w szczególności CO2. Z kolei  wprowadzenie roslin z brakiem wrażliwości na herbicydy wpływa na ograniczenie erozji gleby oraz jej przesuszania. Uprawa roślin odpornych na choroby i szkodniki chroni środowisko przed chemicznymi zanieczyszczeniami oraz wpływa na zwiększenie produkcji żywności wolnej od pestycydów. Według prof. Michalskiego artykuły roslinne GMO zawierają mniejsze ilości mikotoksyn. Związki te są jednymi z najgroźniejszych dla zdrowia zwierząt i ludzi substancjami chemicznymi występującymi w przyrodzie. Odmiany kukurydzy MON 810, odporne na omacnicę prosowiankę wytwarzają ziarno bardzo dobrej jakości, niemal całkowicie pozbawione mikotoksyn.
    
Jednym z najważniejszych argumentów przeciwko roslinom transgenicznym to wystąpienie niekontrolowanego ich rozmnażania się oraz krzyżowania z roślinami konwencjonalnymi. Ponieważ pyłek i ziarno roślin genetycznie modyfikowanych z łatwością mogą być przenoszone przez wiatr i zwierzęta, nie ma sposobności odizolowania od siebie plantacji konwencjonalnej od GMO. Były Minister Środowiska, Maciej Nowicki, uważa że wprowadzenie roślin transgenicznych jest ryzykowne z powodu niedostatecznie znanego wpływu na dziką przyrodę. Powszechna uprawa roślin modyfikowanych stanowi zagrożenie dla genetycznej różnorodności oraz czystości gatunków roślin uprawnych, jak również i dzikich. Transfer do środowiska nowych, nie do końca poznanych kombinacji genów może powodować niekontrolowane powstawanie mieszańców o zupełnie nowych cechach. 
    
Bezwzględnie należy zwrócić uwagę na prawdopodobieństwo szkodliwego oddziaływania GMO na organizm ludzki i zwierzęcy. Na podstawie badań Narodowego Instytutu nad żywnością w Austrii, stwierdzono, że karmienie mysz transgeniczną kukurydzą w pierwszych trzech pokoleniach nie wywołuje żadnych nieprawidłowych symptomów, jednak w czwartym pokoleniu występuje zakłócony metabolizm, nieprawidłowe funcjonowanie układu odpornościowego oraz rozrodczego. Ponadto wiele badań wskazuje, że substancje będące odpowiedzialnymi za wytworzenie wybranych zmian genetycznych definjowane są jako alergeny pokarmowe. W 2009 roku niemiecka minister Ilse Aigner wprowadziła na teren Niemiec zakaz uprawy kukurydzy MON 810. Swoją decyzję uzasadniła tym, iż odmiana jest niebezpieczna dla ludzi i środowiska. Myszy karmione tą kukurydzą wykazały osłabienie układu immunologicznego, a oddziaływanie pyłku okazało się szkodliwe dla motyli, biedronek i organizmów wodnych.
    
W 2010 roku Polska przyłączyła się do pozwu przeciwko Komisji Europejskiej w sprawie niedopatrzeń w procesie zatwierdzania upraw genetycznie modyfikowanego ziemniaka odmiany Amflora. Stwierdzono u niej cechy odporności na antybiotyki, które mogą wpływać negatywnie na zdrowie ludzkie oraz zaburzać równowagę w środowisku naturalnym. Kraje pozywające twierdzą, iż w procesie autoryzacji odmiany Amflora nie przestrzegano zasady przezorności oraz artykuł 4(2) dyrektywy 2001/18/EC mówiący o obowiązku wycofania roslin transgenicznych, które cechują się odpornością na antybiotyki.
    
Trzeba pamiętać, że w krótkiej przyszłości podstawą nowoczesnej hodowli roslin stanie się dostęp do zaawansowanych technik molekularnych. Niezbędne jest pełne współdziałanie praktyki z nauką, która powinna świadczyć usługi na rzecz rolnictwa. W naukach biologicznych potrzeba długiego okresu czasu dla uzasadnienia pewnych zjawisk. W przypadku GMO nie przeprowadzono do tej pory wielopokoleniowych badań, króre jednoznacznie stwierdziłyby, że jest ono szkodliwe. Z drugiej strony nie udowodniono całkowitej jej nieszkodliwości. Nadal nieznane są skutki, jakie może wywołać długotrwałe spożywanie roślin transgenicznych. Oczywiste jest jednak, że uprawa GMO niesie ze sobą wiele wymiernych korzyści. Dlatego niezależnie od poglądów społeczeństwa na temat organizmów genetycznie modyfikowanych oraz trendów żywieniowych na świecie wszyscy powinniśmy mieć prawo do świadomego wyboru tego co jemy i kupujemy. 
    
Autorzy powyższego opracowania mają nadzieję, że w jakimś stopniu zostały potwierdzone korzyści z uprawiania roslin genetycznie zmodyfikowanych, z drugiej strony uświadomiły zdecydowanym zwolennikom, że nie wszystko w tym "temacie" jest całkowicie jasne i poznane, a pokarmy są w pełni nieszkodliwe. 

Literatura:

Buchowicz J. 2010. GMO, głód i biznes. Nauka 2: 77 - 82.
Grabczyńska E., Kiełkiewicz M. 2010. Warzywa transgeniczne o zwiększonej odporności na szkodniki. Postęp Nauk Rolniczych 2: 105 - 119
Górska A. 2010. Konrowersyjne GMO. Kukurydza 1(36): 65 - 68
Lipińska L., Suchoń A. 2010. Obrót produktami GMO. Poradnik gospodarski 12: 36 - 37
Olesik T. 2010. Poglądy rolników europejskich o GMO i opłatach od materiału ze zbioru (FSS). Hodowla Roślin i Nasiennictwo 4: 31 - 33
Szulc K. 2009. Co to jest GMO ? Ogólnopolski tygodnik rolniczy 52: 22 - 33
Szulc K. 2010. Przyszłość hodowli roślin. Ogólnopolski tygodnik rolniczy 1-2: 24-25
Szulc K. 2010. Transgeniczny ziemniak. Ogólnopolski tygodnik rolniczy 12: 24-25
Twardowski T. 2010. Stanowisko odnośnie do: Projekt ustawy - "Prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych" (projekt ustawy styczeń 2010 r.). Biotechnologia 1(88): 7 - 12
Walerowska M. 2009. Gmo ciągle w niebycie. Top Agrar Polska (11): 76 - 77
Warzecha R., Michalski T. 2010. Polskiemu rolnictwu potrzebne są rośliny genetycznie modyfikowane. Wieś Jutra 3 (140): 49 - 50
Dodane przez Lukasz_Stechnij dnia 10 sierpień 2011 3701 Czytań · Drukuj · PDF document
Zootechnik FORUM - Zapraszamy
Najnowsze ogloszenia:
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Tłumaczenia zootechni...
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Dam Pracę
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Oferta pracy
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Zootechnik szuka pracy
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Pracownik Farmy Mlecznej
ogloszenia portal rolniczy zootechnik PRACOWNIK PRODUKCJI (...
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Jałówki cielne, krowy...
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Byki, odsadki(80-350k...
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Sprzedaż jałowic ciel...
ogloszenia portal rolniczy zootechnik Zootechnik szuka pracy

Zobacz wiecej

Byk

Krowa

Ciągnik

Nazwa Użytkownika

Hasło

Zapamiętaj mnie

Rejestracja
Zapomniane hasło?
Czy prowadzisz skrócony odchów cieląt ?

Tak
Nie
Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.